DTMga 6 oyda tayyorlanish rejasi: oyma-oy va haftalik tartib

DTM imtihoniga olti oy qolganda abituriyentlar odatda ikki holatdan biriga tushadi: yoki «hali vaqt ko'p» deb bo'shashadi, yoki hamma narsani birdaniga o'rganishga urinib, bir oyda charchab qoladi. Aslida olti oy — puxta reja bilan ishlansa, natijani sezilarli o'zgartirish uchun yetarli muddat. Quyida oyma-oy reja, haftalik kun tartibi va eng muhimi — xatolar ustida ishlash usulini ko'rib chiqamiz.

Avval imtihon tuzilmasini eslab olaylik. DTM testi 90 ta savoldan iborat va 3 soat davom etadi. Uchta majburiy fan — ona tili, matematika va O'zbekiston tarixi — har biri 10 tadan savol, ikkita mutaxassislik fani esa 30 tadan savoldan tashkil topadi. Maksimal ball — 189. Ballning katta qismi mutaxassislik fanlaridan keladi, lekin majburiy bloklardagi har bir savol ham hal qiluvchi bo'lib qolishi mumkin.

Boshlashdan oldin: hozirgi darajangizni aniqlang

Reja tuzishdan oldin qayerda turganingizni bilishingiz kerak. Buning eng oson yo'li — to'liq hajmdagi sinov testini vaqt bilan, xuddi imtihondagidek ishlab ko'rish. Natija past chiqsa, xafa bo'lmang: bu boshlang'ich nuqta, hukm emas.

Test tugagach, har bir fan bo'yicha mavzularni uch guruhga ajrating:

• Bilaman — ishonch bilan to'g'ri yechgan mavzular;
• Yarim bilaman — formulani eslay olmagan, adashgan yoki vaqt yetmagan mavzular;
• Bilmayman — umuman tanish bo'lmagan mavzular.

Shu ro'yxat butun olti oylik rejangizning xaritasi bo'ladi. Domlam'dagi bepul DTM testlari har bir urinish natijasini saqlab boradi, shuning uchun keyingi oylarda o'sishni taxmin bilan emas, raqamlarda ko'rasiz.

1–2-oylar: poydevor va bo'shliqlarni yopish

Birinchi ikki oyning vazifasi — tezlik emas, tushunish. Bu davrda «bilmayman» ro'yxatidagi mavzularni birma-bir yopib borasiz.

• Har kuni har bir mutaxassislik fanidan bitta mavzuni o'rganing yoki takrorlang.
• Darslikni o'qib bo'lgach, mavzuni o'z so'zlaringiz bilan qisqa konspekt qiling — bu eslab qolishni ancha yaxshilaydi.
• Har bir mavzudan keyin shu mavzu bo'yicha 15–20 ta savol yeching.
• Majburiy fanlarga haftasiga 2–3 marta qisqa vaqt ajrating, ularni oxirgi oyga qoldirmang.

Bu bosqichda to'liq test ishlash shart emas — oyiga bir marta o'zingizni tekshirib turish yetarli.

3–4-oylar: chuqurlashtirish va tezlik

Endi «bilmayman» ro'yxati qisqargan bo'lishi kerak. Diqqat «yarim bilaman» mavzulariga o'tadi: bu yerda ball eng tez o'sadi, chunki asos bor, faqat aniqlik va tezlik yetishmaydi.

• Aralash mavzulardan tuzilgan savollar to'plamini taymer bilan yeching.
• Har ikki haftada bir marta to'liq sinov testi ishlang.
• Formulalar va qoidalar uchun alohida daftar tuting va uni har kuni 10 daqiqa ko'rib chiqing.
• Bir mavzu ikki haftadan beri joyidan qo'zg'almayotgan bo'lsa, uni yolg'iz «yengishga» urinmang.

Ba'zan tajribali o'qituvchi bilan bir necha dars ko'p haftalik mustaqil kurashdan samaraliroq bo'ladi. Bunday holatda tekshirilgan repetitorlar orasidan aynan shu fan bo'yicha mutaxassis topish mumkin.

5-oy: to'liq sinov testlari rejimi

Beshinchi oyda asosiy mashg'ulot — imtihonning o'zini takrorlash. Haftasiga bir marta, imkon bo'lsa imtihon boshlanadigan soatga yaqin vaqtda, to'liq 3 soatlik test ishlang. Telefonni boshqa xonaga qo'ying, tanaffus qilmang, javoblarni oxirigacha belgilang.

Bu bosqichda boshqa abituriyentlar bilan solishtirish ham foydali. Haftalik Respublika sinovi reytingida o'z o'rningizni ko'rish motivatsiyani saqlashga va real raqobatni his qilishga yordam beradi.

6-oy: takrorlash va muvozanat

Oxirgi oyda yangi katta mavzularni boshlamang. Endi maqsad — bor bilimni mustahkamlash va charchamasdan imtihonga yetib borish.

• Xatolar daftarini boshidan oxirigacha qayta ko'rib chiqing.
• Haftasiga 1–2 ta to'liq test ishlang, qolgan kunlarda zaif mavzularni takrorlang.
• Uyqu rejimini imtihon vaqtiga moslang: kech yotib, kech turish odatini oldindan tuzating.
• Oxirgi 2–3 kunda yuklamani kamaytiring — qisqa takrorlash, sayr va yaxshi uyqu.

Haftalik namunaviy kun tartibi

Maktabda o'qiyotgan abituriyent uchun real tartib taxminan quyidagicha bo'lishi mumkin:

• Dushanba–juma: kuniga 2,5–3 soat — 1 soat birinchi mutaxassislik fani, 1 soat ikkinchisi, 30–40 daqiqa majburiy fanlardan biri.
• Shanba: to'liq sinov testi yoki aralash mavzulardan katta savollar to'plami.
• Yakshanba: test tahlili uchun 1–1,5 soat, qolgan vaqt — dam olish.

Haftada kamida yarim kun to'liq dam oling. Dam olish — rejadan chekinish emas, uning bir qismi: charchagan miya yangi ma'lumotni yomon qabul qiladi.

Xatolarni qanday tahlil qilish kerak

Test ishlash foydasining yarmi tahlilda. Natijani ko'rib, keyingi testga o'tib ketish — eng ko'p uchraydigan xato. Har bir noto'g'ri javobni sababiga qarab ajrating:

• Bilim xatosi — mavzuni bilmaysiz. Yechim: mavzuni qayta o'rganish.
• Diqqat xatosi — shartni noto'g'ri o'qidingiz, ishorani yo'qotdingiz. Yechim: savolni oxirigacha o'qish, kalit so'zlarni belgilash.
• Vaqt xatosi — bilardingiz, lekin ulgurmadingiz. Yechim: taymer bilan tezlik mashqlari.
• Omadli taxmin — tasodifan to'g'ri topgan javoblaringizni ham «bilmayman» deb hisoblang.

Xatolar daftariga savolni, sizning javobingizni, to'g'ri javobni va xato sababini yozing. Hafta oxirida shu yozuvlarni ko'rib chiqing — bir xil turdagi xato takrorlanayotgan bo'lsa, demak, aynan o'sha joyda ishlash kerak.

Xulosa

Olti oylik tayyorgarlik mo''jiza emas, balki muntazam ishning natijasi. Darajangizni aniqlang, avval poydevorni yoping, keyin tezlikni oshiring va oxirida imtihon sharoitini takrorlang. Eng muhimi — har bir testdan keyin xatolaringizdan nimadir o'rganing. Shunda har hafta oldingisidan biroz yaxshiroq bo'ladi, olti oyda esa bu katta farqqa aylanadi.